Страница 35 из 46
- Պապիկը գիտի, որ ինչ-որ բան է կատարվում ձեր երկուսի միջև: Նա գոհ չէ:
Ես ասացի նրան, որ սիրահարվել եմ:
Նա ասաց, որ հիմար չլինեմ:
- Դու ապագադ ես վտանգում, - ասաց նա, - մեր տունը: Քո կրթությունը: Հանուն ինչի՞:
- Սիրո:
- Ընդամենը ամառային սիրավեպ: Տղային հանգիստ թող:
- Ոչ:
- Սերը հավերժ չի տևում, Կադի: Դու դա գիտես:
- Չգիտեմ:
- Դե ուրեմն հավատա ինձ, այդպես է:
- Մենք դու ու հայրիկը չենք, - ասացի ես, - ձեր նման չենք:
Մայրիկը խաչեց ձեռքերը կրծքին:
- Մեծացիր վերջապես, Կադենս: Նայիր աշխարհին այնպիսին, ինչպիսին այն կա, այլ ոչ այնպիսին, ինչպիսին դու ես ցանկանում որ լինի:
Ես նայեցի նրան: Իմ գեղեցկուհի, բարձրահասակ մայրիկը, իր սիրուն գանգուրներով ու իր կոպտացած, ծանր բերանով: Նրա երակները երբեք չէին բացվել: Նրա սիրտը երբեք դուրս չէր թռչել, անօգնական չէր ընկել հատակին: Նա երբեք չէր հալվել: Նա նորմալ էր: Միշտ: Ամեն գնով:
- Հանուն մեր ընտանիքի բարեկեցության, - ի վերջո ասաց նա, - դու պետք է նրան թողնես:
- Ոչ:
- Դու պարտավոր ես: Ու երբ դա անես, համոզվիր, որ պապիկը գիտի: Ասա նրան, որ դա չնչին բան էր, ու ասա որ երբեք էլ ոչինչ չի նշանակել: Ասա նրան, որ նա անհանգստանալու պատճառ չունի այդ տղայի հետ կապված, իսկ հետո պատմիր նրան Հարվարդի մասին, թենիսի թիմի մասին ու ապագայի, որ ունես առջևում: Դու ինձ հասկացա՞ր:
Ես չհասկացա ու չէի էլ հասկանա:
Ես վազեցի դուրս տնից դեպի Գատի գիրկը:
Արյունս հոսում էր նրա վրա, և նա դեմ չէր:
Ուշ գիշերին Միրրենը, Գատը, Ջոննին ու ես գնացինք Քլերմոնտի ետևի գարաժը: Գտանք մուրճեր: Կար ընդամենը երկու հատ, այդ պատճառով Գատը վերցրեց մեծ կլուչ, իսկ ես վերցրի այգու ծանր մկրատ:
Մենք հավաքեցինք Քլերմոնտի փղոսկրից սագը, Ուինդեմիրի փիղը, Րեդ Գեյթի կապիկներն ու Քադդլդաունի գորտը: Իջեցրինք դրանք նավամատույց մթության մեջ և կոտրեցինք դրանք կլուչով, մուրճերով ու մկրատով մինչև փղոսկրից մնաց միայն փոշին:
Գատը կռացավ, սառը ծովից հանեց դույլով ջուր ու լցնելով նավամատույցին մաքրեց այն:
68
Մենք մտածեցինք:
Մենք քննարկեցինք:
Ի՞նչ, եթե՝ ասացինք մենք,
Ի՞նչ, եթե
մեկ ուրիշ աշխարհում,
զուգահեռ իրականությունում,
Աստված ձգել է մատը, ու
կայծակը հարվածել է Քլերմոնտին:
Ի՞նչ, եթե
Աստված այն կրակի է տվել:
Այդպես նա պատժած կլիներ ագահներին, սնապաշտներին, կողմնակալներին, նորմալներին, չարերին:
Նրանք կապաշխարեին իրենց արարքների համար:
Իսկ դրանից հետո, նորից կսովորեին միմյանց սիրել:
Կբացեին իրենց հոգիները: Կբացեին իրենց երակները: Կսրբեին իրենց ժպիտները:
Կլինեին ընտանիք: Կմնային ընտանիք:
Մեր մտքերը հոգևոր բնույթ չունեին:
Բայց միևնույն ժամանակ հոգևոր էին:
Պատիժ:
Մաքրում կրակով:
Կամ երկուսը միասին:
69
Հաջորդ օրը՝ տասնհինգերորդ ամառ, հուլիսի վերջ, Քլերմոնտում ճաշ էր: Հերթական ճաշը նախորդների նման մեծ սեղանի շուրջ: Էլ ավելի շատ արցունքներ:
Ձայները այնքան բարձր էին, որ մենք Ստախոսներով բարձրացել էինք Րեդ Գեյթի ճանապարհով ու կանգնած այգու դիմաց լսում էինք:
- Ես ստիպված եմ ամեն օր արժանանալ քո սիրուն, հայրիկ, - մի կերպ արտասանեց մայրիկը, - ու շատ ժամանակ ինձ մոտ չի ստացվում: Դա արդար չէ, գրողը տանի: Քերրին ստանում է մարգարիտները, Բեսսը ստանում է Բոստոնի տունը, Բեսսը ստանում է Ուինդեմիրը: Քերրին ունի Ջոննիին, ու դու նրան կտաս Քլերմոնտը, ես գիտեմ, դու նրան ես տալու: Ես կմնամ առանց ինչ-որ բանի, ոչնչով, այն դեպքում, երբ Կադին պետք է լիներ այն միակը: Առաջնեկը, դու միշտ այդպես էիր ասում:
Պապիկը իր տեղից՝ սեղանի գլխից, կանգնեց.
- Պենելոպա:
- Ես նրան կվերցնեմ հեռու այստեղին, դու լսու՞մ ես ինձ: Ես կհեռացնեմ Կադիին, ու դու նրան էլ երբեք չես տեսնի:
Պապիկի ձայնը թնդաց բակով մեկ.
- Սա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներն է, - ասաց նա, - դու, կարծես թե դա չես հասկանում, Փեննի, այնպես որ թույլ տուր ես բացատրեմ: Ամերիկայում, ահա թե ինչպես ենք մենք գործում. մենք աշխատում ենք նրա համար, ինչ ցանկանում ենք ու հասնում ենք դրան: Մենք երբեք «ոչը» որպես պատասխան չենք ընդունում, ու մենք պարգևատրվում ենք մեր հաստատակամության համար: Ուիլլ, Թաֆտ, լսու՞մ եք:
Տղաները արագ-արագ գլխով արեցին: Պապիկը շարունակեց.
- Մենք՝ Սինքլերներս, հին ազնվական ընտանիք ենք: Սա այն է, ինչով պետք է հպարտանանք: Մեր ավանդույթներն ու արժեքները պետք է լինեն հիմք մեր ապագա սերունդների համար: Այս կղզին մեր տունն է, ինչպես իմ հոր ժամանակ էր, իսկ նրանից առաջ՝ պապիս: Ու ահա դուք՝ երեք կանայք՝ ամուսնալուծված, քանդված ընտանիքներով, ավանդույթների նկատմամբ ձեր անարգանքով, աշխատանքային էթիկայի բացակայությամբ ոչինչ չեք արել, բացի հիասթափեցնելուց ծեր մարդուն, ով կարծում էր, թե ձեզ ճիշտ է դաստիարակել:
- Հայրիկ, խնդրում եմ. – ասաց Բեսսը:
- Ձա՛յնդ, - գոռաց պապիկը, - դուք չեք կարող ակնկալել, որ ես կհամակերպվեմ ձեր այս ընտանիքի արժեքները անտեսելու հետ, ու ձեզ ու ձեր երեխաներին ֆինանսապես կապահովեմ: Ձեզնից ոչ ոք չի կարող դա ակնկալել: Բայց չնայած դրան, մեկ է, օր օրի ես տեսնում եմ, դուք շարունակում եք պահանջել: Ես այլևս չեմ պատրաստվում դա հանդուրժել:
Բեսսը սկսեց լաց լինել:
Քերրին բռնեց Ուիլլի թևից ու քայլեց նավամատույցի ուղությամբ:
Մայրիկը իր գինու բաժակը հարվածեց Քլերմոնտի պատին:
70
- Հետո ի՞նչ եղավ. – հարցնում եմ Ջոննիին:
Մենք դեռ պառկած ենք Քադդլդաունի հատակին, վաղ առավոտ է: Ամառ տասնյոթերորդ:
- Դու չե՞ս հիշում. – ասում է նա:
- Ոչ:
- Մարդիկ սկսեցին լքել կղզին: Քերրին վերցրեց Ուիլլին, գնաց Էդգարթաունի հյուրանոց ու ինձ ու Գատին ասաց, որ հնարավորինս շուտ ճամպրուկները հավաքենք ու միանանք իրեն: Աշխատակազմը հեռացավ ութին: Մայրդ էլ գնաց տեսնելու իր այն ընկերուհուն Վինեարդի…
- Է՞լիսին:
- Այո, Էլիսը եկավ նրա ետևից, բայց դու հրաժարվեցիր գնալ ու ի վերջո նա ստիպված էր գնալ առանց քեզ: Պապիկը գնաց մայրցամաք: Իսկ հետո մենք որոշեցինք հրդեհ սարքել:
- Մենք դա պլանավորել էինք. – ասում եմ ես:
- Պլանավորել էինք: Մենք Բեսսին համոզեցինք, որ վերցնի մեծ նավակը ու փոքրերին տանի Վինեարդ ֆիլմ դիտելու:
Քանի դեռ Ջոննին պատմում է, հիշողությունները արթնանում են: Հիշում եմ մանրամասներ որ նա չի բարձրաձայնում:
- Երբ նրանք հեռացան, մենք խմեցինք գինին, որ նրանք բացած թողել էին սառնարանում, - ասում է Ջոննին, - չորս շիշ: Եվ Գատը այնքան զայրացած էր…
- Նա ճիշտ էր, - ասում եմ ես:
Ջոննին դեմքը շրջում է հատակին ու նորից այդպես խոսում.
- Որովհետև նա այլևս չէր կարող ետ վերադառնալ: Եթե մայրիկը ամուսնանար Էդի հետ, նրանք բոլորից կտրված կլինեին: Իսկ եթե մայրիկը լքեր Էդին, Գատը մեր ընտանիքի հետ էլ ոչ մի կապ չէր ունենա:
- Քլերմոնտը ասես ամեն մի սխալ բանի սիմվոլը լիներ. – Միրրենի ձայնն է: Նա այնքան լուռ էր եկել, որ չէի լսել: Հիմա նա պառկում է հատակին Ջոննիի կողքին, բռնում նրա մյուս ձեռքը:
- Պատրիարխատի նստավայրը, - ասում է Գատը: Նրա գալը նույնպես չէի լսել: Նա պառկում է իմ կողքին: //(պատրիարխատ-հայրիշխանություն)
- Էշի մեկն ես, Գատ, - ասում է Ջոննին, առանց ինչ-որ չարության, - դու միշտ ասում ես «պատրիարխատ»:
- Ես հենց դա էլ նկատի ունեմ:
- Դու այն խցկում ես որտեղ կարող ես: Պատրիարխատ տոստի վրա: Պատրիարխատ տաբատիս մեջ: Քամած լիմոնով պատրիարխատ:
- Քլերմոնտը նման էր պատրիարխատի նստավայրի, - կրկնում է Գատը, - ու այո, մենք խմած հիմարներ էինք, այո, մենք կարծում էինք նրանք ընտանիքը մաս-մաս են արել, և որ ես այլևս չեմ գա այստեղ: Մենք մտածում էինք, որ եթե տունը վերանար, նրանում եղած փաստաթղթերն ու տվյալները վերանային, եթե նրանց վեճերի բոլոր դրդապատճառները վերանային, իշխանությունը նույնպես կվերանար:
- Մենք կարող էինք դառնալ ընտանիք. – ասում է Միրրենը:
- Դա ասես մաքրում լիներ. – ասում է Գատը:
- Նա հիշում է, որ մենք ենք կրակը սարքել, միայն այդքանը. – ասում է Ջոննին, նրա ձայնը անսպասելի բարձր է:
- Ու մի քանի ուրիշ բաներ, - ավելացնում եմ ես՝ նստելով ու նայելով Ստախոսներին առավոտյան լույսի տակ, - ինչքան պատմում եք, այնքան շատ բան եմ սկսում հիշել:
- Մենք քեզ պատմում ենք բոլոր այն բաները, ինչ տեղի են ունեցել մինչև մեր հրդեհ սարքելը. – ասում է Ջոննին դեռ բարձր ձայնով:
- Այո. – ասում է Միրրենը:
- Մենք սարքեցինք կրակ, - ասում եմ ես մտածելով, - մենք չէինք հեկեկում կամ արյուն թափում, դրա փոխարեն ինչ-որ բան արեցինք: Փոփոխություն: