Страница 30 из 46
Տունը լուսավորվում է: Կրակը բարձրանում է վերև՝ լուսավորելով երկինքը: Այստեղ ոչ ոք չկա, որ օգնի:
Հեռվում կարողանում եմ տեսնել Վինեարդի հրշեջներին, որ հնարավորինս չափ արագ փորձում են հասնել իրենց նավակով:
Ավելի ուշ Վուդս Հոլի հրշեջ ծառայության նավակն է գնում կրակի ուղությամբ, որ մենք ենք սարքել:
Գատը, Ջոննին, Միրրենն ու ես:
Մենք սարքում ենք այդ կրակը և հիմա վառվում է ամբողջ Քլերմոնտը:
Վառվում է դղյակը, դղյակը այն արքայի, ով ուներ երեք սքանչելի դուստր:
Մենք վառեցինք այն:
Ես, Ջոննին, Գատն ու Միրրենը:
Հիմա հիշում եմ,
այն այնքան ուժեղ է ինձ հարվածում, որ ես ընկնում եմ,
և սուզվում եմ ներքև,
ներքև դեպի քարքարոտ հատակը, ու
ես կարողանում եմ տեսնել Բիչվուդի հիմքը, իսկ ձեռքերս ու ոտքերս անզգայացել են, բայց մատներս սառում են: Կողքերովս անցնում են ջրիմուռներ, քանի դեռ ես շարունակում եմ իջնել ներքև:
Իսկ հետո ես նորից վերև եմ բարձրանում, ու շնչում եմ:
Իսկ Քլերմոնտը վառվում է:
* * *
Ես իմ անկողնում եմ Ուինդեմիրում, սկսում է մայրամուտը:
Սա կղզում իմ վերջին շաբաթվա առաջին օրն է: Ես քայլում եմ պատուհանի մոտ վերմակովս փաթաթված:
Նոր Քլերմոնտն է: Ամբողջը խիստ ժամանակակից ու ճապոնական այգիով:
Հիմա ես նրան նայում եմ այնպիսին, ինչպիսին այն կա: Սա տուն է՝ կառուցված մոխրի վրա: Մոխիր՝ պապիկի ու տատիկի ստեղծած կյանքից, մոխիր՝ այն թխկուց, որի վրա շարժվում էին ճոճանակները, մոխիր՝ հնաոճ տնից՝ մեծ պատշգամբով ու ցանցաճոճով: Նոր տունը կառուցված էր ընտանիքի բոլոր խորհրդանիշների գերեզմանի վրա. «New Yorker» կոմիկսներ, չուչելներ, ձեռագործ բարձեր, ընտանեկան դիմանկարներ:
Մենք վառեցինք այդ ամբողջը:
Այն գիշեր, երբ պապիկն ու մնացածը նավակներով դուրս էին եկել ծով,
երբ աշխատողները ազատ էին,
և մենք Ստախոսներովս մենակ էինք կղզու վրա,
մենք չորսս արեցինք այն, ինչ վախենում էինք անել:
Մենք վառեցինք ոչ թե տուն, այլ սիմվոլ:
Վառեցինք մի սիմվոլ, հավասարեցրինք հողին:
59
Քադդլդաունի դուռը կողպած է: Թակում եմ այնքան, մինչև հայտնվում է Ջոննին նույն հագուստով ինչ անցած գիշեր:
- Ես ցուցադրական թեյն եմ պատրաստում. – ասում է նա:
- Շորերո՞վ ես քնել:
- Այո:
- Մենք կրակ սարքեցինք. – ասում եմ նրան, դեռ դռան մոտ կանգնած:
Նրանք այլևս ինձ չեն ստի: Ոչ մի տեղ չեն գնա առանց ինձ, որոշումներ չեն կայացնի առանց ինձ:
Ես հիմա հասկանում եմ մեր պատմությունը: Մենք հանցագործներ ենք: Չորս հոգանոց բանդա:
Ջոննին նայում է աչքերիս մեջ երկար ժամանակ, բայց բառ չի ասում: Ի վերջո շրջվում է ու գնում խոհանոց: Ես հետևում եմ նրան: Ջոննին թեյնիկից տաք ջուր է լցնում բաժակի մեջ:
- Ուրիշ ի՞նչ ես հիշում. – հարցնում է նա:
Ես տատանվում եմ:
Հիշում եմ կրակը: Ծուխը: Հսկա Քլերմոնտը ինչպես էր վառվում:
Գիտեմ հաստատ ու անկասկած, որ մենք էինք այն սարքել:
Հիշում եմ Միրրենի ձեռքը, նրա ոսկեգույն եղունգները, բռնած մոտորանավակների բենզինի կանիստրը:
Ջոննիի ոտքերը, վազում է Քլերմոնտի աստիճաններով ներքև դեպի նավակների պահոց:
Պապիկը՝ ծառից բռնված, նրա դեմքը լուսավորվում է խարույկից:
Ոչ: Ուղղում:
Լուսավորվում է նրա տնից, որ վառվում է ամբողջությամբ:
Բայց սրանք ես միշտ էլ հիշում էի: Պարզապես հիմա հասկանում եմ ինչին էին դրանք վերաբերվում:
- Ուրիշ ոչինչ, - ասում եմ Ջոննիին, - ուղղակի գիտեմ՝ մենք սարքեցինք կրակը: Ես հիշում եմ կրակը:
Նա պառկում է խոհանոցի հատակին ու ձեռքերը դնում գլխի տակ:
- Դու լա՞վ ես. – հարցնում եմ:
- Ուղղակի շատ եմ հոգնել, գրողը տանի: Եթե կուզենաս իմանալ. – Ջոննին շուռ է գալիս դեմքի վրա ու քիթը սեղմում սալիկին. – նրանք ասացին, որ էլ չեն խոսա, - մրթմրթում է նա հատակին, - նրանք ասացին, որ ամեն ինչ վերջացած է և որ իրենք իրար չեն կպնի:
- Ովքե՞ր:
- Մորաքույրերը:
Ես պառկում եմ հատակին նրա կողքին, որ կարողանամ լսել ինչ է խոսում:
- Մորաքույրերը խմում էին, ամեն գիշեր, - մրթմրթում է Ջոննին, այնպես ասես դժվարանում է բառերը արտասանել, - ու զայրացած էին, անընդհատ: Ճչում էին միմյանց վրա: Գազոնի վրայով թափառելով: Պապիկը ոչինչ չէր անում, բայց ավելի էր թեժացնում վեճը: Մենք նայում էինք՝ ինչպես են նրանք վիճում տատիկի իրերի ու Քլերմոնտում կախված նկարների համար… բայց ամենից շատ տան ու փողերի համար: Պապիկը արբած էր իր կարողությամբ, և մայրիկը ցանկացավ, որ ես փողերի հետ կապված խոսակցություն սկսեմ: Որովհետև ես էի ավագ տղա թոռը: Նա անընդհատ հրահրում էր ինձ… չգիտեմ: Դառնալ երիտասարդ ժառանգը: Ասել քո մասին վատ բաներ, քանի որ դու ավագ թոռնուհին ես: Դառնալ ապագա դեմոկրատիայի կրթված հույսը, այսպիսի ինչ-որ հիմարություններ: Նա ծախսել էր պապիկը տրամադրած ամբողջ գումարները, և ուզում էր որ ես այնպես անեի, որ նա չկորցներ իր բաժին ժառանգությունը:
Երբ նա խոսում է, գլխումս հիշողություններ են արթնանում՝ այնքան ուժեղ ու պայծառ, որ ցավեցնում են: Ես արագ նստում եմ ու ձեռքերս դնում աչքերիս:
- Հրդեհի մասին ուրիշ բա՞ն հիշեցիր, - մեղմ հարցնում է նա, - դրանք վերադառնու՞մ են:
Մի րոպե փակում եմ աչքերս ու փորձում հասկանալ:
- Ոչ, դրանք չէ: Բայց ուրիշ:
Ջոննին վերցնում է ձեռքս:
60
Գարնանը, տասնհինգերորդ ամռանից առաջ, մայրիկը ստիպեց ինձ որ պապիկին գրեմ: Ոչ մի կարևոր բան: «Այսօր մտածում էի քո ու քո կորուստի մասին: Հուսամ դու լավ ես»:
Ես ուղարկեցի բացիկներ, վերևում հաստ տպատառերով գրած «Կադենս Սինքլեր Իսթման»: «Սիրելի պապիկ, հենց այսօր ես հինգ կիլոմետր անցա հեծանվով, քաղցկեղի հետազոտությունների համար: Թենիսը մեկնարկում է հաջորդ շաբաթ: Մենք գրքային ակումբում կարդում ենք «Վերադարձ Բրայթսհեդը»: Սիրում եմ քեզ»:
- Ուղղակի հիշեցրու նրան, որ դու անհանգստանում ես, - ասաց մայրիկը, - և որ դու լավ մարդ ես: Լավ կրթված ու ընտանիքի պատիվը:
Ես չէի ուզում: Գրել կեղծ թվացող նամակներ: Իհարկե ես անհանգստանում էի: Ես սիրում էի պապիկին և մտածում էի նրա մասին: Բայց ես չէի ուզում երկու շաբաթը մեկ գրել իմ արժանիքների մասին:
- Նա այս պահին շատ զգացմունքային է, - ասաց մայրիկը, - նա սգի մեջ է: Մտածիր ապագայի մասին: Դու ավագ թոռնուհին ես:
- Ջոննին փոքր է ընդամենը երեք շաբաթով:
- Ես էլ հենց դա եմ ասում: Ջոննին տղա է և փոքր է ընդամենը երեք շաբաթով: Այնպես որ գրիր նամակը:
Ես արեցի այնպես, ինչպես նա ասաց:
Տասնհինգերորդ ամռանը Բիչվուդում մորաքույրերը փորձում էին փոխարինել տատիկին՝ պտտվելով պապիկի շուրջ ու հոգ տանելով նրան, ասես նա Բոստոնում մենակ չէր ապրում ինչ հոկտեմբերին մահացել էր Թիփփերը: Բայց նրանք նյարդայնացնող էին: Տատիկը այլևս չէր կարող նրանց միասին պահել, և նրանք վիճում էին իրենց հիշողությունների, տատիկի զարդերի, նրա պահարանի հագուստների, և նույնիսկ կոշիկների համար: Այս խնդիրները չկային հոկտեմբերին: Այդ ժամանակ նրանք ավելի նրբանկատ էին իրենց պահում: Այս ամենը մնացել էր ամռան համար: Երբ մենք եկանք Բիչվուդ հունիսի վերջին, Բեսսը արդեն իրենով էր արել տատիկի Բոստոնի սեփականությունը և հիմա նույնը սկսում էր անել Քլերմոնտում: Մորաքույրերը իրենց պլանշետներում ունեին դրանց նկարները և պարբերաբար մեջտեղ էին բերում:
- Ես միշտ սիրել եմ այս «երջանկության ծառով» զարդարանքը:
- Ես զարմացած եմ, որ դու այն հիշում ես: Դու երբեք չես օգնել տունը զարդարել:
- Իսկ ի՞նչ ես կարծում, ո՞վ էր դրանք ետ հավաքում: Ամեն տարի ես էի ամբողջ զարդարանքնեը հավաքում, փաթաթում թղթերի մեջ:
- Խեղճ:
- Սրանք մայրիկի մարգարիտներով ականջօղերն են, որ նա ինձ էր խոստացել:
- Սև մարգարիտո՞վ: Նա ասաց դրանք ես կարող եմ վերցնել:
Մորաքույրերը սկսեցին վիճել յուրաքանչյուր իրի շուրջ, ասես որոշված էր որ այդ ամռան յուրաքանչյուր օր պետք է այդպես անցներ: Վեճեր ու վեճեր, հին անարդարությունները հիշեցնում էին ու դրանք այլ տեսանկյունից քննարկում:
Ուրիշ տարբերակներ:
- Պապիկին ասա, թե ինչքան շատ ես սիրում ձեռագործ սփռոցները. – ասաց մայրիկը ինձ:
- Ես դրանք չեմ սիրում:
- Նա քեզ չի մերժի, - մենք երկուսով Ուինդեմիրի խոհանոցում էինք: Նա խմած էր, - դու ինձ սիրում ես, այնպես չէ՞, Կադենս: Հիմա դու այն ամենն ես ինչ ես ունեմ: Դու հայրիկիդ նման չես:
- Բայց ինձ ոչ մի կերպ չեն հետաքրքրում սփռոցները:
- Ուրեմն ստիր: Ասա նրան Բոստոնի տան սփռոցների մասին: Այն բաց դեղինները, ասեղնագործություններով:
Հեշտ էր ասելը, որ կմտածեմ: