Добавить в цитаты Настройки чтения

Страница 56 из 68

- Əyanlarım mənə şimalda haradasa çox vəhşi bir tayfanın yaşadığını və onları heç kimin məğlub edə bilmədiyini deyirdilər. Amma şimala yürüş edərkən heç belə bir tayfa ilə rastlaşmadım. Yalnız qarşıma 3-5əyninə çuvaldan paltar geymiş, başınakeçi dərisindən badımcana oxşar şiş uclu sarma papaq qoyan və iy verən köçəriçıxdı. Amma inanın ki onlar da mənim atlarımın ayaqları altında qaldırdılar!

Bu zaman sarayın, nəcib əyanı olan Fars Key Kavus, möhtəşəm ağasının fikirlərini kəsməyə cəsarət edib dedi:

- Ey qibleyi - aləm, tihraxudalı Xurşid təvazökarlıqla şahlar-şahının hüzuruna çıxmaq üçün rüsxət istəyir!

I Dara Xurşidin adını eşitcək hövsələdən çıxdı, ancaq bu hiyləgər insanın xırda-xuruşu narahat etməyəcəyini bildikdən sonra dişlərindən mızıldanıb dedi:

- İçəri girsin!

Xurşid sürətlə içəri girdi və taxtın ayağına yıxılıb səcdə etdi və başını qaldırmadan dedi:

- Əlahəzrət, sizə önəmli xəbərlərim var və yalnız sizə şəxsən deyəcəyəm!

- Bizi tərk edin! – deyə I Dara saray əyanlarına əmr verdi

- Mühafizəçiləri də çıxarın! – deyə Xurşid dedi.

I Dara bu tiplə əlavə qulaqsız danışmağın daha yaxşı olduğunu bilirdi və əks halda bu xəbəri saray əyanları yel kimi uçuracaqdılar. I Daranın əmrindən sonra saray əyanları acıqla hamı sarayı tərk edib çıxıb getdilər. Onlardan sonra şahənşahın şəxsi muhafizəçiləri də onun əmri ilə saraydan çıxdılar. Yalnız iki efiopiyalı yekəpər zənci şahənşahın taxtının arxasında gizləndi. Onlar orada səssizcə əyləşdilər və farsca da danışa bilmirdilər. Hamı çıxandan sonra sarayda sakitçilik çökdü və ondan sonra Xurşid başını qaldırıb ətrafa baxdı. O sarayda həqiqətən də heç kimin olmadığını görüb yavaş-yavaş ayağa qalxdı. O, tozunu çırpdı və taxta yaxınlaşaraq yalnız Atossa üçün nəzərdə tutulmuş taxtın üstünə əyləşib, özünü rahatlaşdırdı. IDara hirslə tərbiyəsiz adamı izlədi və Xurşid gümüş döş nişanları olan geniş bir döyüş kəmərinin düymələrini açdı və I Daraya müraciət edərək dedi:

- Haydı, nə durmusan danış şahlar şahı! ... Zira bizi taxtın arxasında gizlənən lal efiopiyalılardan başqa heç kim görmür və eşitmir. Bir az özümüz olaq və heç bir söz-söhbət etmədən səssiz qalaq. Axı mən gəlinim Təhmirənin arxasında özünüzü həm şahlar şahı, həm də bir çox qəbilə ölkələrinin hökmdarı adlandıra bilərsən. Lakin biz ikimiz bilirikki, sən bütün bu qələbələrinə məhz mənim xəyanətim və hiyləgərcə qurduğum məkrli plan əsasında gəlibsən. Sən də yaxşı bilirsən ki bizim çöl qanunlarımıza görə gəlinim qardaşım Rüstəmin ölümündən sonra arvadım olmalı idi! – deyə Xurşid əyri bir təbəssümlə əsl həyəcan içində olan I Daraya kinli baxdı.

- Tez ol, nə deyirsən de! – deyə I Dara qəzəblə dedi.

- Qorxma şahlar-şahı, qorxma, Təhmirə ilə mən uyğun gəlmirik. Onun güclü və qüvvətli olmasına görə mən bir qadının nəzarəti altına girmək istəmirəm. Heç kimin nəzarəti altında olmaq istəmirəm, məni başa düşürsən. Yaxşı, xoş bir söhbət üçün təşəkkür edirəm şahlar-şahı, indi xəzinədarı çağırqoy mənim pələnglərimin sədaqətini ödəsinlər!

I Darnın əmri ilə saraya çağrılan saray zadəganı Key-Kavus ogəlb çıxdı. O, ölkələrin və xalqların hökmdarı, dünyanın dörd ölkəsinin ağası və ağaların ağası olan I Daranın taxtı önündə Tihraxuda padşahının səcdə etdiyini gördü.

I Dara xəzinədar Keyxosrova əmr verib dedi:

- Bu köçəriyə istədiyi qədər qır-qızıl və ləl-cəvahirat ver və sonra da sarayımdan dəf edin getsin.

Keykavus təzim edib Xurşidlə bərabər çıxıb getdi.

18. Zavara və Şaqad

Qüdrətli Rüstəmin Zəvarə və Şaqad adlı daha iki kiçik qardaşı var idi. Amma Rüstəmlə onların ana münasibəti olmayıb. Çünki onlar Rüdabənin oğulları deyildilər. Qubad şahın biri Rüdabə, digəri Zərintac olmaqla iki arvadı olub. Rudabe Zərintaca nifrət edirdi və onu bir neçə dəfə öldürməyə cəhd edirdi. Vəziyyət o qədər dəhşətli idi ki, hətta Qubad şah Nevsilinin özü də arvadlar arasında intriqanın qarşısını ala bildi. Buna görə də bir gün padşah bu məsələni həll etmək üçün Zərintacı Zabulistana atasının yanına göndərdi. Ona görə də Zərintac iki oğlu ilə orada yaşayırdı. Qardaşlar Rüstəmi çox az görsələr də, Rüstəmi sevir, hörmət edirdilər. Amma Rüstəmin ölümü onlar üçün də bəla oldu. Zəvər və Şaqad da böyük qardaşları Rüstəmin qisasını almaq qərarına gəliblər. Buna görə də hər iki qardaş Təxmirə köçdülər. Amma yolda gedərkən Təhmirənin ölüm xəbərini eşidib Mazəndəranda dayandılar. Şaqəd (fars. شغاد) bütün qılınclarını və ya digər iti əşyaları bir çuxura ataraq Rüstəmi öldürən qüdrətli İran qəhrəmanı Şahnamə Rüstəmin ögey qardaşı idi. Şaqad həmişə Rüstəmin yüksək məqamına paxıllıq edirdi. Kabilistan şahı ilə Şaqadın padşahı bir-biri ilə sıx əlaqədə idi və padşah qardaşı Rüstəmin qisasını almaq üçün ona qoşun təklif etdi. Amma artıq buna ehtiyac yox idi, çünki Rüstəm artıq həyatda deyildi

19. Təhmirənin ölümü.

Təhmirə ağır unutqanlıqda yataqda yatırdıdı və nəfəsi fasilələrlə gəlirdi. Şahzadə şişmiş və gözə çarpan şəkildə çirkin idi və bu qədər heyrətamiz olan gözəlliyindən artıaq bir əsər əlamət qalmamışdı. Yatağın başında göz yaşı bulanmış onu sevənlər qəm-qüssə içində durdular. Onlar şahzadənin başı üzərində sükutla dayanmış və yalnız ürəkləri eyni dərəcədə həyəcanla döyünürdü. İndi artıq nə Söhrab sağ idi, nə Sodia sağ idi, nə Şürük , nə də Fərqap sağ idi. Üstəlik Şürükün faciəvi ölümü onsuz da acılar içində yaşayan şahzadəni bir az da pis və ümidsiz vəziyyətə saldı. Artıq inidi o lənətlənmiş və onsuz da onun üçün mənasız olan həyata küsmüşdü. Bacılarının və məşuqələrinin həyatının son anının yaxınlaşdığını və bu anın yaxın olduğunu başa düşdülər. Həssas şahzadə birdən qarışdırdı:

- Mən yuxudan oyandım! – deyə ətrafa darıxdırıcı bir nəzər saldı.

Sadiq nökərləri bunu görən kimi heyrətləndilərvə şahzadə yenə ah çəkdi və yavaş-yavaş dedi:

- Ruhlar yanıma gəldi ... Atamı gördüm ... oğlum ... Fərqapi gördüm!- deyə bir az dayandı və bir nəfəslə yenə davam edib dedi:

- Ancaq Rüstəm, Rüstəmi görmədim .. ... amma istədim, çox istədim amma yenə görmədim, o gəlmədi!

- Sodia! ...Söhrab! Şürük! deyəsən mənim saatım gəlib çatıb. Mən dədə-babamın yanına gedirəm ... Unudulmaz atama, sevimli oğlum Fərqapa əzizimə ... Rüstəmin yanına gedirəm!

Bunu deyəndən sonra Təhmirə ağır-ağır öskürdü və gözlərindən yaş gəldi. O ye

- Yaxşı, çətin və qayğılarla dolu bir həyat yaşamışam. Bu həyatda hər şey çox idi, yalnız ... xoşbəxtlik az idi. Ömrüm boyu atamın müqəddəs işini davam etdirdim. Mən, sakaları vahid, xoşbəxt və mehriban bir xalq halına gətirmək üçün çalışdım, amma bütün həyatım bunun üçün yetərli deyildi. İndi bütün ömrüm boyu ən çox nifrət etdiyimi etdim - döyüşdüm, vuruşdum və vuruşdum!

- Oh-oh-oh, müharibədən, mənim üçün ən əziz insanların - oğlumun və ərimin həyatını itirən müharibədən necə nifrət edirəm. Duyğuların partlaması qüvvəti götürdü və Təhmirə yastıqlara söykəndi və alnından iri tər damcıları axdı və dedi:

- Döyüşdüm, vuruşdum, vuruşdum və hər şey boşa çıxdı ...

Bu zaman Sanqa onun başına əl sürtərək alnının tərini silib dedi:

- Özünə əzab verməyin şahzadəm, zira sizin əməlləriniz tərifə və heyranlığa layiqdir. Siz bir qadın əməllərinizdə ən yaxşı və ən şərəfli kişiləri üstələmisiniz.

- Bəli Sanqa,doğru deyirsən, qadın ölüm yatağındada olsa qadındır! - deyə şahzadə biraz özünə gəlib pıçıldadı.

- Bəli şahzadəm! – deyə bu günə qədər susan Sodianın qızı Abzu onun dediklərini təsdiqlədi.

Təhmirə gözlərini yumaraq sükutla uzandı və sonra qorxaraq yerindən qalxmağa çalışdı. Sanqa tələsik şariçaya kömək etdi. Dirsəyinə söykənərək başını əlinə söykənən şahzadə, ən yaxın adamlarına baxaraq ən vaciblərindən bəhs etdi. Bütün bu sözlərdən və sarsaqlamalardan sonra şahzadə sayıqlamağa başladı və sonra da huşunu itirdi. Bu onun bədəninə vaxtı ilə Rüstəmin anası Rudabəin atdığı zəhərli oxun təsirindən idi. Bu zaman əbədiyyətin kiçik bir karvanıyavaş-yavaş şahzadəni özündən kəndindən uzaqlaşdırmağa başladı. Massagetlərinən tanənmış tayfa başçıları Təhmirəni görmək üçün qalaya axışdılar. Abzu ağlayaraq göz yaşlarına boğulmuşdu və özünü tuta bilmirdi. İndi onu sevən hər kəs bir zamanlar bütün çölün qəhrəman qadını olan Təhmirənin acı taleyinə yanırdılar. Şahzadə bir az keçdikdən sonra yenə özünə gəldi və onu pəncərənin yanında yatağını qurmalarını istıdi. Xidmətçilər şahzadənin sonuncu istəyini yerinə yetirərək onun üçün pəncərənin yanında yataq qurdular. Sonra isə onu gətirib orada uzadıb başının altına hündür bir yastıqlar qoydular. Onlar Massaget adətlərinə görə ölüm ayağında olan çariçaya parlaq paltarlar geyindirdilər. Şahzadə parlaq paltarda oturdu və sonuncu dəfə Taliyanın yamyaşıl meşəli dağlarını uzun-uzadı izlədi. Artıq heç kim göz yaşlarını gizlətmədi və qəfildən onlara elə gəldi ki, anaları və öz sevgilisi Rüstəmə zəif bir şəkildə əlini yelləyir, ya da sağollaşır. Hamısı onun ömrünün sonunun çatdığını başa düşüb növbə ilə onun üzünü öpüb onunla vidalaşmağa başladılar. Bayaqdan pəncərədən çölü izləyən şahzadə boylanıb bir müddət qalanın içindəki yaxınlarınıuzun-uzadı süzdü. Birdən şahzadənin burnundan və ağızından qan axmağa başladı. Bunu görən xidmətçilər onu tez yatağına apardılar, lakin qan qusa-qusa udqunan çariça xırıldamağa başladı. Sonra isə iki dəfə dərindən nəfəs alıb sonra ilsə boşaldı. Şərqin ən güclü qadın sərkərdəsi və massagetlərin əfasanəviqəhəmanı olan Təhmirə bax beləcə gözlərini əədi olaraq həyata yumdu və onun son sözü isə bu oldu: