Добавить в цитаты Настройки чтения

Страница 61 из 68

Sodia -Təmirənin(Tomirisin) yaxın silahdaşı,Abzunun anası.

Abzu – Sodianın qızı.

Sarmatlar - Sarmatlar (qədim yunan dilində ραρμάται, lat. Sarmatae) - köçəri İran dilli tayfalarından, e.ə. IV əsrdən ibarət qədim xalq. e. eramızın ilk əsrlərinə qədər e. Dunaydan Aral dənizinə (müasir Ukrayna, Rusiya və Qazaxıstan ərazisi) Avrasiyanın çöl zolağında yaşayan.Tədqiqatçılara görə "Savromats" adı altında sarmatiyalılardan ilk olaraq Herodot (e.ə. V əsr) bəhs etmiş və bunları bildirmişdir: "Əgər Tanais çayından (indiki Don) keçirsənsə, deməli artıq İskit torpağı yox, savromatların ərazisi var. "N.Lisenkoya görə, Mark Vipsanius Agrippa tərəfindən dünya xəritəsinin tərtibindən (e.ə. I əsr) bəri "Savromats" və "Sarmatians" etnonimləri sinonim kimi istifadə edilmişdir. Qədim müəlliflər Sarmatlar arasında sıralanırdılarAors, Yazığ, Siraks, Alanlar, Roxolans, Saklar

Larkian – Savromat çariçası və Rüstəmin sevgilisi. Larkian Rüstəmi sevmiş və onların izdivacından Rusvan(kamankeş Aran) dünyaya gəlmişdir. Larkian Təhmirənin(Tomirisin) atdığı ox nəticəsində həyatını itirmişdir.

Skopasis - Skopasis (ἐβασίλευε Σκώπασις, προσχωρέειν Σαυρομάτας) - eramızdan əvvəl VI əsr savromatlar çarı. Fars kralı I. Dara qoşunlarının məğlub edilməsində böyük rol oynamış Böyük Skifiya padşahlarından biri. Herodot tərəfindən qeyd edilmişdir Skopazis Herodot Tarixində bildirilir. Dördüncü kitabında Çar I Daranın rəhbərlik etdiyi Fars ordusunun Skifiyaya işğalı haqqında bir hekayə var. Farsların əleyhdarları arasında Herodot Skif krallığının üç hissəsindən birincisinin hökmdarı olan Skopasisin də adını çəkdi. Skopasisin təklif etdiyi plana görə, Sauromatlar və İskitlər Meotida boyunca Tanaisə çəkilməli idilər. Daha sonra bu Skopasis dəstəsinin bir hissəsi İstres üzərindəki körpünü qoruyan İoniyalılarla danışıqlara göndərildi Elmdə şəxsiyyət qiymətləndirməsi Skopasisin şəxsiyyətini qiymətləndirən tədqiqatçılar, onun Böyük İskit qoşunlarının ən hərəkətli və döyüşə hazır hissəsinə əmr verdiyini qeyd edirlər. I Darius birbaşa qarşısında onun qarşısında həftələrdir Skopasisin ordusunu gördü və onu Tanais (Don) tərəfə çəkdi. Sonra bu kralın Dunayda İonyalılarla Fars ordusunun qarşısını almaqla bağlı danışıqların həvalə edilməsi onun diplomat keyfiyyətlərinə dəlalət edir. Eramızdan əvvəl 514 və ya 512-ci illərdə Skif-Fars müharibəsi haqqında ədəbiyyat Skopasisin fəal iştirakçısı olduğu e., çoxdur [3]. Versiyalardan birinə görə, Skopasis, açıq şəkildə savromatların yaxın qonşuları olan Azov İskit köçərilərinin kralı idi. Herodotun məlumatlarına inamsızlıq nümunələri mövcuddur . Lakin Daranınİskitadakı yürüşünün gerçəkliyinə qarşı çıxanların mübahisələri daha çox diqqətlə müasir tədqiqatlarla aradan qaldırıldı.

Kamankeş Aran(Kamangir Araş) -Rüstəmlə Larkianın izdivacından əmələ gəlmiş və ox atmaöqda mahir olmuşdur. Kamankeş Aran atası Rüstəmin ölümündə Təhmirənin(Tomirisin) əli olduğunu öyrəndikdə onu öldürməyə and içmişdir. Bu səbəbdən dəRudabə ilə ittifaq bağlayaraq onun üzərinə yerimişdir. Kamankeş Aran haqda ilk məlumat qədim Avestada, daha sonra isə FirdovsininŞahnamçəsində verilir. Kamankeş Aran Fars-tacik və Əfqan xalqalrının mifalogiyasında kamangir Araş kimi adı çəkilir.

Savromatlar - Savromatlar (qədim yunan Σαυρομάται) İskitlərə yaxın olan köçəri İran dilli [1] tayfalardır. Etnonim, sözün əsl mənasında qara əlli kimi tərcümə olunan "-ta" çoxluq göstəricisinin əlavə olunduğu iki "sau" və "qol" sözlərindən ibarətdir. Savromatlar Sarmatlar adıyla da tanınırdı. “Artıq Mark Vipsanius Agrippa tərəfindən dünya xəritəsinin tərtib olunduğu vaxtdan (e.ə. I əsr) bəri“ Savromats ”və“ Sarmatians ”etnonimləri sinonim kimi istifadə olunurdu”. Savromatlar Onları Tanaisin şərqində, yəni Ptolemeyin Asiya Sarmatiyası ərazisində yerləşdirən Herodot (MÖ 5 əsr) tərəfindən artıq bilinirdi. Herodot “Tanais çayının kənarında artıq İskit torpaqları olmadığına” diqqət çəkdi. Strabon Savromatları Şimali Qafqazda "Hyrcanian Sea və Pontus arasında" yerləşdirir .

Aşxadar – Alan hökmüdarı.

Asvagen – Alban knyazı. Asvagenin adı ilk dəfə Moisey Kalankatlının Alban səlnaməsində çəkilir.

Satoy – Alban knyazı Asvagenin elçisi və adı ilk dəfə Moisey Kalankatlının Alban səlnaməsində çəkilir.

Bartazad - Alan hökmüdarı. Rüstəm tərəfindən təkbətək döyüşdə öldürülmüşdür.

Aşxen – Alan hökmüdarı Aşxadarı qızı.

Saroy – Alan hökmüdarı Aşxadarın oğlu.

Tasin - Sarmat çariçası Amaqanın sərkərdəsi.

Dah və Derbint tayfaları – İndiki dasğıstanın Dərbənd şəhəri ətrafında yaşamış parn tayfası.

Apşeron – Rüstəmin bacısı.

Asratməntəqəsi -Mənbələrə görəAraz çayı yaxınlığında məntəqə.

Söhrab - Massaget sərkərdəsi və Təhmirənin(Tomirisn) sağ əli.

Bevarsap – Quzların hökmdarı.

Xazrasp – Massaget tayfa başçısı.

Ruhrasp – Massaget tayfa başçısı.

Spadin – Aors tayfa başçısı.

Apeak – Sirak tayfa başçısı.

Bandasp – yazıq tayfa başçısı.

Saviliy – Skif çarı.I Daraya qarşı vuruşmuşdur . Savlius (βασιλέι Σαυλίω; e.ə. VI əsr) - Skifiya kralı, Qnur oğlu, İdanfirlərin atası. Savly Herodotun yazdığına görə, qardaşını, qədim dövrlərin yeddi müdriklərindən biri olan Anacharsis'i bir tanrı anasının şərəfinə İskit torpağında bütün gecə bir şənlik keçirməyə cəhd göstərdiyinə görə yaydan bir oxla öldürdü [2]. Adın etimologiyası: S.V.Kullandının fikrincə, Savliya adı qədim İrandan gəlmişdir. * saudya - (ritual olaraq) saf.

İdanfiris - Idanfirs (Herodotusa görə qədim yunan σρσος, Ferekidesə görə Ἰδανθούρας və ya Arrian'a görə Ινδάθυρσις daha sonra lat. Ianthyri, Justin'e görə Iancyrus, Orosarium'a görə Antyro) - ali kral Onun tabeliyində kiçik krallar Skopasis və Taksakis idi. VI əsrin sonunda İskit krallığına rəhbərlik etdi. E.ə. e. Eramızdan əvvəl 512-ci illərdə Fars kralı I Dara ilə müharibə zamanı. e. Bu müharibə Herodot tərəfindən Tarixdə izah edilmişdir (Kitab IV). danfirs (Herodotusa görə qədim yunan σρσος, Ferekidesə görə Ἰδανθούρας və ya Arrian'a görə Ινδάθυρσις [1], daha sonra lat. Ianthyri, Justin'e görə Iancyrus, Orosarium'a görə Antyro) - ali kral Onun tabeliyində kiçik krallar Skopasis və Taksakis idi. VI əsrin sonunda İskit krallığına rəhbərlik etdi. E.ə. e. Eramızdan əvvəl 512-ci illərdə Fars kralı I Dara ilə müharibə zamanı. e. Bu müharibə Herodot tərəfindən Tarixdə izah edilmişdir (Kitab IV).

Xodarz – (Gudərz)Massaget tayfa başçılarından biri.

İşpakay – Təhmirənin(Tomirisin ulu babası və Skif çarı. İşpakai, M.Ö. 679-674 / 673 hadisələrinə həsr olunmuş Aşşur mixi yazılı mətnlərindən tanınan İskitlərin ilk tarixi rəhbərinin adıdır. e. İşpakai İskitleri, Midiya, Urartu və Ma