Страница 9 из 26
— Глядзіце ўважліва на тое, чаго ніхто больш ніколі не ўбачыць,— сказала Каралева.— Гэта быў Чарн, магутны горад, горад Цара Цароў, з якога дзівіўся ўвесь свет, магчыма, усе сусветы. Хлопчык, твой дзядзька кіруе горадам, такім жа вялікім, як гэты?
— Не,— адказаў Дыгары. Ён збіраўся патлумачыць, што дзядзька Эндру не кіруе аніякім горадам, але Каралева працягвала:
— Цяпер тут цішыня. Але я стаяла тут, калі ўсё паветра поўнілася гукамі Чарна: тупатам ног, рыпеннем колаў, шчоўканнем бізуноў і стогнамі рабоў, громам калясніц і боем барабанаў, калі ў храмах прыносіліся ахвяры. Я была тут (гэта быў амаль канец), калі роў бітвы падымаўся над кожнай вуліцай і рака Чарна сталася чырвонай.— Яна замаўчала і дадала: — Але адна жанчына знішчыла ўсё навечна.
— Хто? — запытаўся Дыгары слабым голасам; але ён ужо здагадаўся.
— Я,— адказала Каралева.— Я, Джадзіс, апошняя Каралева, Каралева Свету.
Двое дзяцей стаялі моўчкі, дрыжучы ад сцюдзёнага ветру.
— У гэтым вінаватая мая сястра,— сказала Каралева.— Яна вымусіла мяне гэта зрабіць. Хай праклён усіх сілаў будзе на ёй назаўжды! Я была гатовая да міру ў любы момант! Я нават была гатовая захаваць яе жыццё, калі б яна толькі пакінула мне трон. Але яна не захацела. Яе гонар загубіў увесь свет. З пачаткам вайны было заключана пагадненне, што ніводзін з бакоў не будзе выкарыстоўваць Магію. Але яна парушыла абяцанне, што я магла зрабіць? Дурніца! Нібыта яна не ведала, што ў мяне больш Магіі, чым у яе! Яна нават ведала, што я валодаю сакрэтам Непапраўнага Слова. Ці яна думала, што я не скарыстаю яго?
— А што гэта такое? — запытаўся Дыгары.
— Таямніца з таямніц,— сказала Каралева Джадзіс.— Вялікія каралі нашага роду даўно ведалі, што ёсць слова, якое, калі сказаць яго з патрэбнымі абрадамі, знішчыць усё жывое, акрамя таго, хто яго вымавіў. Але старажытныя каралі былі занадта слабымі ды мяккімі, яны звязалі сябе і нашчадкаў страшнай клятвай: ніколі не шукаць ведання гэтага слова. Я даведалася яго ў таемным месцы і заплаціла за гэта жахлівым коштам. Я не выкарыстоўвала яго, пакуль сястра не змусіла мяне. Я змагалася супраць яе ўсімі іншымі сродкамі. Кроў маіх войскаў лілася, як вада...
“Пачвара!” — падумала Полі.
— Апошняя вялікая бітва,— сказала Каралева,— кіпела тры дні. Тут, у самім Чарне. Тры дні я глядзела на яе якраз адсюль. Я не выкарыстоўвала сваю сілу, пакуль апошні мой жаўнер не загінуў і тая праклятая жанчына, мая сястра, на чале сваіх паўстанцаў не паднялася да сярэдзіны вялікай лесвіцы, якая вяла ад горада да гэтай тэрасы. Яна наблізілася да мяне, зірнула сваімі жудаснымі, подлымі вачыма і сказала: “Перамога!” “Так,— сказалая.— Толькі не твая”. I тады я прамовіла Непапраўнае Слова. У той жа момант я засталася адзінай жывой істотай пад сонцам.
— А як жа людзі? — выдыхнуў Дыгары.
— Якія людзі, хлопчык? — запыталася Каралева.
— Усе простыя людзі,— сказала Полі,— якія нічога ніколі вам не зрабілі: жанчыны, дзеці... I жывёлы.
— Ты не разумееш? — перапытала Каралева (працягваючы размаўляць з Дыгары).— Я была Каралевай. Яны — мае падданыя. Навошта ж яшчэ яны былі, акрамя таго, як спаўняць маю волю?
— Усё ж ім не пашанцавала,— сказаў Дыгары.
— Я забылася, што ты толькі звычайны хлопчык. Ты не ведаеш, што такое дзяржаўныя справы. Ты мусіш зразумець, дзіця: што непрымальнае для цябе ці для іншага звычайнага чалавека, прымальнае для такой вялікай Каралевы, як я. На нашых плячах цяжар свету. Мы мусім быць вольныя ад усіх правілаў. Нам прыгатаваны вышэйшы і самотны лёс.
Дыгары раптам узгадаў, што дзядзька Эндру ўжыў менавіта такія ж словы. Але яны гучалі значна больш пераканаўча, калі іх вымавіла Каралева Джадзіс. Магчыма, таму, што дзядзька Эндру не быў так асляпляльна велічны.
— I што вы тады зрабілі? — запытаўся Дыгары.
— Я наклала моцны заклён на залу, у якой знаходзяцца постаці маіх продкаў. Таму я заснула сярод іх і магла спаць, хаця б прайшла тысяча год да таго, як нехта прыйдзе, ударыць у звон і абудзіць мяне.
— Гэта Непапраўнае Слова зрабіла сонца такім? — запытаўся Дыгары.
— Якім “такім”? — мовіла Джадзіс.
— Вялікім, чырвоным і халодным.
— Яно заўсёды такое,— адказала Джадзіс.— Прынамсі, сотні тысяч год. Ці ў вашым свеце сонца іншае?
— Так, яно меншае і жаўцейшае. I ад яго нашмат больш цеплыні.
— А-а-а,— працягнула Каралева. I Дыгары заўважыў на яе твары такі ж самы прагны выраз, які нядаўна бачыў на твары дзядзькі Эндру.— Значыцца,— сказала яна,— ваш свет маладзейшы.
Яна замаўчала на імгненне, каб яшчэ раз паглядзець на спустошаны горад. Калі яна і шкадавала пра тое зло, якое зрабіла, то зусім не паказвала гэтага. Затым сказала:
— Цяпер давайце выпраўляцца. Тут, напрыканцы ўсіх вякоў, занадта халодна.
— Выпраўляцца куды? — удваіх запыталіся дзеці.
— Куды? — здзіўлена перапытала Джадзіс.— У ваш свет, вядома.
Полі і Дыгары ў жаху зірнулі адно на аднаго. Полі з самага пачатку не спадабалася Каралева, і нават Дыгары, пасля таго як пачуў усю гісторыю, адчуваў, што ўжо дастаткова даведаўся пра гэтую дзіўную жанчыну. Ён ніколі не запрасіў бы такога чалавека дадому. Яны хацелі выбрацца самі, але Полі не магла дацягнуцца да свайго пярсцёнка, і, вядома, Дыгары не мог выправіцца без яе. Ён моцна пачырванеў і пачаў заікацца.
— Н-н-наш свет? Я не ведаў, што вы захочаце адправіцца туды.
— А для чаго яшчэ вас паслалі сюды, як не прывесці мяне? — запыталася Джадзіс.
— Я ўпэўнены, вам зусім не спадабаецца наш свет,— сказаў Дыгары.— Так, Полі? Там вельмі сумна, няма на што паглядзець, праўда.
— Хутка там будзе на што паглядзець, калі я стану кіраваць ім,— адказала Джадзіс.
— Але вы не можаце,— сказаў Дыгары.— У нас усё не так. Вам не дазволяць, ведаеце.
Каралева пагардліва ўсміхнулася:
— Шмат якія каралі думалі, што здолеюць выстаяць супраць Дому Чарна. Але яны ўсе палі, і нават іх імёны забытыя. Дурны хлопец! Не міне і года, як я, з маёй прыгажосцю і Магіяй, пакладу ўвесь ваш свет да сваіх ног! Рыхтуйце свае заклёны і перанясіце мяне туды зараз жа.
— Гэта проста жах,— сказаў Дыгары Полі.
— Магчыма, ты баішся за свайго дзядзьку,— адказала Джадзіс.— Але калі ён ушануе мяне, то захавае жыццё і трон. Я не збіраюся змагацца з ім. Ён, відаць, вельмі магутны чараўнік, калі знайшоў, як даслаць вас сюды. Ён кароль усяго вашага свету ці толькі яго часткі?
— Ён увогуле не кароль,— вымавіў Дыгары.
— Ты хлусіш,— сказала Каралева.— Магія заўсёды перадаецца з каралеўскай крывёй. Звычайны чалавек не можа быць чараўніком. Значыць, твой дзядзька — вялікі кароль і вялікі чараўнік твайго свету. Дзякуючы свайму майстэрству ён пабачыў мой твар у нейкім магічным люстры ці зачараваным возеры і, захоплены маёй прыгажосцю, стварыў магутны заклён, які скалануў ваш свет да самых падвалінаў. Ён даслаў вас сюды, праз бездань паміж сусветамі, каб знайсці маю прыхільнасць і прывесці мяне да яго. Адказвай: так і было?
— Ну, не зусім,— сказаў Дыгары.
— Не зусім?! — крыкнула Полі.— Ты што? Гэта ж суцэльная лухта ад пачатку да канца!
— Нягодніца! — закрычала раз’юшаная Каралева, павярнуўшыся да Полі і схапіўшы яе за валасы, блізка да каранёў, дзе найбольш балюча. Але, зрабіўшы так, яна выпусціла рукі абодвух дзяцей.
— Давай! — гукнуў Дыгары, і Полі крыкнула:
— Хутчэй!
Яны засунулі рукі ў левыя кішэні. Як толькі дзеці дакрануліся да пярсцёнкаў, увесь гэты вусцішны свет знік з вачэй. Яны імкліва несліся ўверх, і цёплае зялёнае святло над іх галовамі набліжалася.
У дзядзькі Эндру пачынаюцца непрыемнасці
Пусці! Пусці! — крычала Полі.
— Я цябе не чапаю! — адказаў Дыгары.
Іх галовы паказаліся на паверхні. Наўкол ізноў была сонечная цішыня Лесу Паміж Сусветамі. Пасля руінаў палаца, якія яны толькі што пакінулі, лес выглядаў яшчэ больш цёплым і мірным. Я думаю, калі б у дзяцей была магчымасць, яны б зноў забыліся, хто яны і адкуль, прылеглі і, напалову заснуўшы, з асалодай слухалі, як растуць дрэвы. Але гэтым разам адна рэч прымусіла іх адкінуць супакой і дрымоту: яны зразумелі, што не адны. Каралева, ці Вядзьмарка (называйце яе, як вам падабаецца), перанеслася з імі, учапіўшыся за валасы Полі. Вось таму дзяўчынка і крычала: “Пусці!”