Страница 91 из 91
Пасьля сьпякотнага дня, сонца чырвонай куляй садзiлася за хрыбет лiпавiцкага бору. Над Архiпам кружыў астраб. Усё гэта бачыў праз вакно Янук. Усё было гатовае ў дарогу. Сьцiснулася сэрца.
— Янучок, думаеш, што мы калi сюды вернемся? — спыаталася, iзь сьлязьмi на вачох, у яго Дуня.
— Ня ведаю, даражэнькая, — адказаў Янук дрыжачым голасам. — Сьвет, якi мы зналi, ужо адыходзiць, а настае новы. Давай можа перад дарогай памолiмся… I пасьля вазьмi з сабой iкону.
Яны селi пры стале й схiлiлi перад iконамi галовы. Дзесьцi з усходу даляцеў гул артылерыйскай кананады. На зруйнаваную й аголеную зямлю адтуль паўзла шматгаловая хiмэра.
Таронта, 1977–1980
Сьпiс некаторых чужых або рэдка ўжываных словаў
Дзярлiвы — (бел.) драпежны.
Велькапольска — (польск.) лiтаральна «Вялiкая Польшча».
Жэч Паспалiта — Рэч Паспалiтая. Просты беларускi пераклад лацiнскага «рэспублiка» (res publiсa — «рэч публiчная», «рэч паспалiтая») палякi перайначылi на свой капыл паводля свайго спецыфiчнага вымаўленьня (Rzeczpospolita), а ў далейшым называлi й называюць так Польшчу.
Крэсы (Крэсы Всходне) — «усходняе памяжоўе». Так звыклi называць палякi заходнебеларускiя землi, дзе польская прапаганда залiчвала беларусаў у «расеезаваныя палякi».
Мiтычны — мiфiчны (бел., паходнае ад грэцкага. Падчас савецкае «моўнае рэформы» замененае на «мiфiчны» паводля расеезаванага вымаўленьня).
Тарэбка — (польск.) торбачка (жаночая).
Элiмiнацыя — выключэньне (бел., паходнае ад лацiнскага).
Жондовы — (польск.) урадавы.
Офяра едэн — (польск.) ах ты недарэка.
Хаме едэн — (польск.) ах ты хам.
Жондова владза — (польск.) урадавая ўлада
Двадзесьця пеньць — (польск.) дваццаць пяць (маецца на ўвазе дваццаць пяць удараў).
Троп — (бел.) сьлед, быць на тропе — злавiць сьлед, iсьцi па сьледу.
Ровар — (бел.) веласiпед
Транзакцыя — (бел., паходнае ад лацiнскага) зьдзелка.
Ужэнднiк — (польск.) чыноўнiк.
Мiльчэць — (польск.) маўчаць.
Ажэлкi — (польск.) «арляняты» — кукарды на шапках польскiх палiцыянтаў ды жаўнераў.
Залатоўка — (бел., размоўнае) злотая — польская грашовая адзiнка.
Родак — (польск.) суайчыньнiк.
Гэтта — (бел.) гэтак, гэта значыць, гэтакiм чынам, значыцца…
Хварбаваць — (бел.) фарбаваць. Хурманка — (бел.) фурманка. Хутра (бел.) футра. I г.д. Словы з шэрагу тых шматлiкiх, якiя праз савецкую «рэформу правапiсу» беларусам было загадана пiсаць i вымаўляць… па-польску: «фарбаваць, футра…»
Замэльдаваў — (польск.) даклаў, адрапартаваў.
Дэфэнзыва — польская таемная палiцыя, контрвыведка.
Iнвазii — утаргненьнi, напады (бел., паходнае ад лацiнскага, ужываецца пераважна йранiчна).
Чыньнiкаў жандовых — (польск.) дзяржаўных ворганаў.
Пшэклентэ — (польск.) клятыя.
Неўдзенчны — (польск.) няўдзячны (у дадзеным выпадку вымаўлена зь беларускiм акцэнтам)
Панствовы пастарунак — (польск.) палiцыйны ўчастак.
Панствовая зьнiжка — (польск.) дзяржаўная йльгота, права на навучаньнеся за дзяржаўны кошт.
Гвязды — (польск.) зоркi.
Владза — (польск.) улада.
Эта книга завершена. В серии Гараватка есть еще книги.